Na temat historii

Korzystne warunki naturalne Półwyspu Krymskiego oraz strategiczne położenie sprawiły, że ta część świata była zamieszkiwana od wieków. Przez setki lat przez półwysep przewinęły się różne narody, kultury i religie, które odcisnęły swój ślad na współczesnym wyglądzie Krymu. Wśród narodów zamieszkujących Krym byli m.in. Irańczycy, Grecy, Włosi, Niemcy, Ormianie, Żydzi, Karaimi, Krymczacy, Turcy, Tatarzy, Rosjanie, Ukraińcy, Polacy, Bułgarzy. Dziś na Krymie zamieszkuje ponad 100 narodowości. Pierwszym znanym narodem na Krymie był lud irański – Taurowie, później pojawili się Kimerowie, pochodzący najprawdopodobniej z gór Kaukaskich. Około VI w. p.n.e. Krym zaludnił irański, koczowniczy lud Scytów, o których pisał Herodot. Grecki historyk poświęcił całe życie studiując i opisując sposób życia Scytów i innych okolicznych plemion. W VII w. p.n.e. i VI w. p.n.e. pojawiają się miasta – kolonie i państwa greckie, m.in. Chersonez Taurydzki. Wraz z nadejściem Greków, Krym rozkwitał, stał się ważnym szlakiem handlowym. Od pierwszych wieków naszej ery, Krym staje się strefą wpływów wielkich imperiów - rzymskiego, a później bizantyjskiego. W ramach działalności misyjnej Krym wizytowali św. Andrzej, poźniej Klementyn i święci Cyryl i Metody.

Do dziś zachowało się wiele zabytków z okresu panowania Scytów, najbardziej znane z nich to: Kurhan Melek-Czesmeński (IV w. p.n.e.) oraz zabytkowe pomniki kultury Królestwa Bosporańskiego w Kerczu, Neapol Scytyjski – grecka nazwa stolicy scytyjskiej na Krymie, pozostałości znajdują się w południowo-wschodniej części dzisiejszego Symferopola, na brzegu rzeki Sałhir. W okolicach Sewastopola znajdują się ruiny greckiego miasta Chersonezu Taurydzkiego – miejsce przyjęcia chrztu przez księcia Włodzimierza Wielkiego.

W połowie XIII w. półwysep popadł pod panowanie Tatarów do 1441 roku i należał do chanatu Kipczak; wówczas też doszło do ostatecznego upadku większości byłych kolonii greckich. W 1443 roku powstał niezależny Chanat Krymski. Jednocześnie na wybrzeżu Półwyspu Krymskiego osiedliły się kolonie handlarzy z włoskich miast–republik z Wenecji i Genui.

Różnorodność narodowa i religijna wynikająca z zawiłej historii Krymu przyczyniła się do budowy kulturowej i religijnej tolerancji wśród sąsiadującej ze sobą ludności. W XIII w. na półwyspie mieszkali przedstawiciele wielkich religii: prawosławia, katolicyzmu, judaizmu, islamu. Średniowieczne zabytki religijne co roku odwiedzane są przez rzesze pielgrzymów z całego świata.

Najbardziej znaną atrakcją turystyczną Bakczysaraju jest kompleks pałacowy chanów krymskich – centrum władzy Chanatu Krymskiego. Na Krymie znajdują się liczne meczety: Meczet Piątkowy - Dżuma-dżami w Eupatorii, najstarszy meczet Tatarów Krymskich – meczet Uzbeka, znajdujący się miejscowości Stary Krym, Wielki Meczet Chan-Dżami w Bakczysaraju. Wspaniałym zabytkiem Teodozji są mury twierdzy-cytadeli genueńskiej z XIV–XV w. O dominacji weneckich i genueńskich kupców na Krymie świadczy Twierdza Genueńska w Sudaku czy ruiny Twierdzy Czembalo w Bałakławie, które stały się inspiracją dla Adama Mickiewicza do napisania XVII Sonetu krymskiego "Ruiny zamku w Bałakławie".

Na Krymie zachowało się wiele zabytków po Ormianach Krymskich, najbardziej znany to Ormiański klasztor Świętego Krzyża - Surb Chacz w Starym Krymie.

W latach 1475 – 1783 Półwysep Krymski opanowany był przez Imperium Osmańskie. Odtąd Chanowie krymscy stali się wasalami sułtanów tureckich. Skutkiem przegranej wojny wojsk tureckich z rosyjskimi było przejście całego Półwyspu Krymskiego pod zwierzchnictwo Rosji. Rząd rosyjski wybudował drogi, nowe miasta, port dla okrętów wojennych Floty Czarnomorskiej. Nastąpił rozkwit branży winiarskiej, ogrodniczej i sadowniczej. Krym stał się najważniejszym punktem leczenia chorób płuc w Imperium Rosyjskim. Południowe wybrzeże stało się miejscem wypoczynku rodziny cesarskiej, ale również gości zza granicy (Estończycy, Łotysze, Bułgarzy, Niemcy, Czesi, Włosi, Węgrzy, Ukraińcy, Mołdawianie, Białorusini, Polacy i inni). Zabytki Krymu oraz piękne środowisko naturalne przyciągały uwagę największych umysłów europejskich XIX w.

Pod koniec XIX w. Krym stał się miejscem konfliktu zbrojnego Imperium Rosyjskiego z Imperium Osmańskim i mocarstwami sprzymierzonymi. Wojna ostatecznie zakończona została 30 marca 1856 roku traktatem pokojowym na kongresie w Paryżu. Według jego ustaleń Rosja musiała odstąpić południową część Besarabii Turcji, która utrzymała też protektorat nad Mołdawią, Wołoszczyzną i Serbią. Morze Czarne ogłoszone zostało jako neutralne, czyli otwarte dla wszystkich flot, a ponadto mocarstwa zachodnie przejęły opiekę nad całą ludnością chrześcijańską w Imperium Osmańskim.

Po konflikcie zbrojnym pozostało wiele pomników i muzeów, upamiętniających ważne postaci i wydarzenia. Najwięcej pamiątek po Krymskiej wojnie znajduje się w Sewastopolu: pomniki słynnych admirałów, pomnik załogi brygu "Merkury" z 1839 roku, upamiętniający bitwę morską z 1829 roku, pomnik "Zatopionym Okrętom" z 1905 roku, Muzeum Floty Czarnomorskiej. Będąc w Sewastopolu warto zobaczyć panoramę sewastopolską, przedstawiającą jeden z 369 dni (13 IX 1854 - 27 VIII 1855), kiedy to rosyjski Sewastopol bronił się przed przeważającymi wojskami koalicji Turcji, Anglii i Francji.

Z okresu XIX w. do dzisiejszych czasów zachowało się wiele pałaców z wspaniałymi parkami, należących do rodziny cesarskiej oraz bogatej szlachty rosyjskiej. Takie budowle podziwiać możemy m.in. w Liwadii - pałac Potockich, w którym prowadzono obrady konferencji jałtańskiej, w Massandrze, Pałac Woroncowa w Ałupce.

Wraz z ustanowieniem radzieckiej władzy, Krym stał się bardzo popularnym ośrodkiem uzdrowiskowym dla całego kraju.

Krym zyskał na popularności po Konferencji Jałtańskiej, która odbyła się w pałacu Potockich w Liwadii leżącej pod Jałtą na Krymie i miała decydujące znaczenie dla powojennego kształtu Europy. Po II wojnie światowej na Krymie pozostało wiele pomników upamiętniających tragiczne wydarzenia – najwięcej z nich znajduje się w Sewastopolu (w okolicy góry Sapun), Przylądku Chersonez oraz w Kerczu na górze Mitrydatesa. Obecnie Krym nazywa się Półwyspem-Muzeum, gdzie znajduje się ponad 150 archeologicznych i historycznych zabytków znanych na całym świecie, niektóre z nich wpisane są do Lista Światowego Dziedzictwa UNESCO. Co roku Krym odwiedza blisko 6 milionów turystów.